,

In Utrecht meer beleggerswoningen op de markt

Na jaren van lage bouwproductie komen er in Utrecht meer beleggingswoningen op de markt.

Pensioenfondsen en verzekeraars rijgen de aankopen aaneen. Dit blijkt uit het Trendrapport Utrecht, samengesteld door de redactie van Vastgoedmarkt.

Een verzevenvoudiging van het transactietotaal illustreert nog het best de acceleratie op de Utrechtse markt voor beleggingswoningen. Door de woningschaarste en de gunstige koopkracht- en werkloosheidsontwikkeling stonden de seinen al op groen. Nu de planvoorraad groeit, raken de projectenpijplijnen van beleggers gevuld. In de eerste helft van 2015 werd nog voor 33 miljoen aan woninginvesteringen in de regio bekend. In dezelfde periode van 2016 was dat 245 miljoen euro. De hausse op de Utrechtse markt voor beleggingswoningen is een zaak van Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars. Zij hebben de betere contacten met bouwers en ontwikkelaars. Zo steken ze investeerders van over de grens de loef af in de strijd om de nieuwe beleggingswoningen. Buitenlandse partijen die hun hoop hadden gevestigd op het aanbod van corporatiewoningen komen bedrogen uit. De sociale huisvesters verkopen veel minder dan verwacht. Daarom verruimt het Duitse Patrizia zijn blik. Ook Leidsche Rijn is vanaf nu een interessante locatie voor woninginvesteringen.

Desondanks domineerden buitenlanders de Utrechtse beleggingsmarkt. Want er zaten veel Utrechtse kantoorpanden in de portefeuilles die werden gekocht door Goldman Sachs, Marathon en de combinatie van Cairn Real Estate en een buitenlandse belegger. Het Utrechtse totaal aan kantoorbeleggingen steeg van 53 miljoen euro in de eerste helft van 2015 naar 210 miljoen euro in dezelfde periode van 2016. Van de 434 miljoen euro aan Utrechtse kantoorbeleggingen in anderhalf jaar namen buitenlanders 357 miljoen euro voor hun rekening.

Bron:

Vastgoedmarkt.nl

, ,

Waardeverklaring: mag dat nog? (NRVT)

Met de oprichting van het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) is er een centraal register van deskundige eìn onafhankelijke vastgoedtaxateurs, waarbij een grote professionaliseringsslag van het taxatievak is gemaakt.

Zo levert een geregistreerde taxateur (Register-Taxateur) een professionele taxatiedienst en geen taxatieverklaring, waardeverklaring of een verkort taxatierapport.

De professionele taxatiedienst is als volgt gedefinieerd in de Algemene gedrags en beroepsregels van het NRVT: ‘het door een geregistreerd taxateur schatten van en schriftelijk rapporteren over de waarde van vastgoedobjecten, zodanig dat aan de schatting en rapportering in het economische en maatschappelijk verkeer vertrouwen kan worden ontleend.’

Een professionele taxatiedienst moet daarbij voldoen aan de vereisten die zijn vastgesteld in de Kamerreglementen van het NRVT. Dit betekent onder meer, dat een Register-Taxateur altijd zorgvuldig onderzoek moet doen en dat hij zijn bevindingen in een taxatierapport moet vastleggen. Het afgeven van alleen een waardeoordeel door de Register-Taxateur in de vorm van een waardeverklaring, zonder goed onderzoek en onderbouwing is dus niet meer mogelijk.

Een taxatieverklaring, waardeverklaring of een verkort taxatierapport kan en mag de Register-Taxateur zodoende niet meer verzorgen. Aan zijn rapport wordt immers ook in het economische en maatschappelijk verkeer vertrouwen ontleend.

Wat valt niet onder professionele taxatiedienst?

Onder professionele taxatiedienst vallen niet de werkzaamheden die door een makelaar worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld in het kader van het verwerven van een verkoop- of verhuuropdracht.

Wanneer u als Register-Taxateur in dit kader een oordeel over de waarde van het onroerend goed moet geven, dan bent u verplicht ervoor te zorgen dat voor eenieder duidelijk is, dat uw oordeel deel uitmaakt van (het verwerven van) een makelaarsdienst. En dat er dus geen sprake is van een professionele taxatiedienst. Een dergelijk oordeel voldoet immers niet aan de vereisten die gesteld worden aan een professionele taxatiedienst.

Bron: NRVT

,

Is de shortlist voor taxateurs in strijd met de vrije mededinging?

Bijna iedere taxateur is het wel eens overkomen: het mislopen van een taxatieopdracht. Niet omdat de klant geen vertrouwen heeft in de taxateur.

Nee, de reden is – hoewel eenvoudig – heel frustrerend: de taxateur komt niet voor op de shortlist van de betreffende bank. Maar waarom hanteren de banken eigenlijk een shortlist? Doen ze dat echt omdat ze dan – zoals ze aangeven – controle hebben op de kwaliteit van de aangeleverde taxaties? Dan wordt het tijd dat die banken oog krijgen voor de realiteit anno 2016.

Sinds de oprichting van het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) zou de inschrijving in dat register mijns inziens het uitgangspunt moeten zijn voor het verkrijgen van een taxatieopdracht. Echter: banken houden zich verbeten vast aan de lijstjes met taxateurs waarmee zij goede ervaringen hebben opgedaan. Ik vraag me af of dat niet in strijd is met de vrije mededing.

Niet alleen gekwalificeerde en bekwame taxateurs, maar ook opdrachtgevers worden door deze werkwijze benadeeld. De gekwalificeerde taxateur loopt taxatieopdrachten mis en opdrachtgevers hebben een beperkte keuze uit taxateurs. Er is op zijn minst sprake van belemmering van vrije en juiste prijsvorming.

NRVT
Je vraagt je dan ook af waarom we gezamenlijk het NRVT hebben opgetuigd met werkkamers voor alle disciplines en met daarbij behorende reglementen. Daarin staan duidelijke richtlijnen, waaraan niet alleen een taxatie maar ook de taxateur voor een bepaalde taxatieopdracht moet voldoen.

Op de site van het NRVT staat onder het kopje ‘Opdrachtgevers zakelijk’: ‘[Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT)] is de garantie voor de opdrachtgever dat hij een integere en deskundige vastgoedtaxateur inschakelt: een Register-Taxateur (RT). Een Register-Taxateur handelt in het publieke belang, werkt volgens internationale richtlijnen EVS/IVS en erkende gedrags- en beroepsregels. De Register-Taxateur onderwerpt zich aan het doorlopend toezicht en het centrale tuchtrecht van het NRVT. […] De Register-Taxateur is van onbesproken gedrag, beschikt over een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en houdt zich aan de Algemene gedrags- en beroepsregels van het NRVT. Deze regels zijn onder meer gebaseerd op de aanbevelingen van het Platform Taxateurs en Accountants’.

Het waren toch DNB en de AFM die hebben aangedrongen op zelfregulering? Banken waren bij dat proces betrokken en hebben mede hun visie gegeven op de eisen waaraan een taxateur en een bedrijfsmatige taxatie moeten voldoen.

En wat zien we nu? Bij het inschakelen van taxateurs worden door diezelfde banken alle aanbevelingen, richtlijnen etc. die – onder leiding van prof. dr. A.C. Hordijk MRICS – uiteindelijk geleid hebben tot het NRVT, voor een groot deel genegeerd. Nog meer verbazing wekt nadere bestudering van de lijst met namen van de stemgerechtigde leden van de centrale raad van het NRVT. Op die indrukwekkende lijst staat namelijk een vertegenwoordiger van de Nederlandse Vereniging van Banken!

Wanneer zal ook bij de betrokken banken het besef doordringen dat inschrijving van taxateurs in de werkkamer voor bepaalde specifieke taxaties van het NRVT voldoende waarborg zou moeten zijn voor de kwaliteit van de taxateur? Hopelijk is dat een kwestie van nog even geduld hebben – met de nadruk op ‘even’.

Louis Huijts REV RT is voorzitter sectie Bedrijfsmatig Vastgoed VBO Makelaar

Dit was een artikel geschreven door Vastgoedjournaal

, ,

DTZ Zadelhoff opnieuw de fout in met taxatie?

De bekende vastgoedadviseur DTZ Zadelhoff wordt opnieuw beschuldigd van het leveren van een foutieve taxatie. Ditmaal gaat het om de waardering van een voormalig stadskantoor in opdracht van de gemeente Tilburg.

DTZ plakt een prijskaartje van € 6,3 mln op het pand als er studentenwoningen in komen. In een tegentaxatie, in opdracht van vastgoedbedrijf Royalton, komt vastgoedadviseur Cushman & Wakefield op een veel lager bedrag van € 2 mln.

Cushman constateert verschillende onvolkomenheden in de taxatie van DTZ. Zo zijn er geen bouwkosten van de waarde afgetrokken en wordt van 163 appartementen uitgegaan terwijl er maar ruimte is voor 136. De kritiek van Cushman is extra saillant doordat fusiegesprekken tussen de twee vastgoedadviseurs maandag zijn afgeketst. Een oorzaak van het stranden van de fusie is de onthulling vorige maand in deze krant dat het Openbaar Ministerie drie taxateurs van DTZ verdenkt van het vervalsen van waardebepalingen 10 jaar geleden.

Klacht ingediend

Royalton diende een klacht over de Tilburgse taxatie van DTZ in bij beroepsorganisatie RICS en bij DTZ zelf. Het onderzoek van RICS loopt nog. DTZ bestrijdt op basis van eigen dossieronderzoek dat er iets schort aan de taxatie. ‘Op basis van dit onderzoek en gesprekken met betrokken experts en taxateurs heeft de compliance officer vastgesteld dat er geen grond is voor de klacht of aanleiding om überhaupt te twijfelen aan een correcte gang van zaken’, zegt een woordvoerder.

‘Cushman & Wakefield heeft zijn taxatierapport vergeleken met dat van DTZ Zadelhoff zonder de achtergrondinformatie en onderliggende berekeningen van DTZ Zadelhoff te kennen’, aldus de woordvoerder. Bovendien is de taxatie van Cushman & Wakefield gebaseerd op een specifiek bouwplan dat door Royalton is voorgelegd. ‘Hierdoor zijn er verklaarbare verschillen in onder andere aantal appartementen, opbrengsten en bouwkosten.’

Zoveelste stap

De klacht over de DTZ-taxatie is de zoveelste stap in een conflict tussen vastgoedeigenaren en winkeliers in Tilburg en de gemeente over het oude stadkantoor. De gemeente wil daar een winkelpand voor Primark laten bouwen door VolkerWessels. Komt daar geen vergunning voor dan koopt de gemeente de grond terug voor € 6,7 mln. Dat zou de gemeente een verlies van €3 tot €4 mln opleveren liet Tilburg in mei aan de gemeenteraad weten. Als er geen Primark komt, is het gebouw immers veel minder waard.

Volgens Royalton, eigenaar van het V&D-pand in Tilburg, en andere vastgoedeigenaren, waaronder Wereldhave, is hier sprake van ongeoorloofde staatssteun. Ze dienden een klacht in bij de Europese Commissie. Royalton sleepte de gemeente ook voor de rechter om het project te blokkeren tot de Commissie uitspraak heeft gedaan.

Paar ton verlies

Toen de zaak op 1 juli voor de rechter kwam, bracht de gemeente het DTZ-rapport in waaruit bleek dat er maar sprake zou zijn van een paar ton verlies in plaats van miljoenen als er geen Primark maar studentenwoningen in het pand zouden komen. ‘Het is een compleet gemanipuleerd rapport om maar zo dicht mogelijk bij die €6,7 mln te komen’, zegt een woordvoerder van Royalton. ‘De gemeente probeert gewoon te maskeren dat er sprake is van staatssteun.’ De rechter oordeelde dat het project door mag gaan. Royalton heeft hoger beroep aangetekend.

De gemeente Tilburg zegt zorgvuldig te hebben gehandeld en het hoger beroep en de klacht bij de Europese Commissie met vertrouwen tegemoet te zien. ‘De voorzieningenrechter heeft in juli al geoordeeld dat met de overeenkomst geen staatssteun is gemoeid’, zegt een woordvoerder. Het eerder gemelde verlies van €3 tot €4 mln was slechts een ‘interne risico-inschatting die niet was gebaseerd op een taxatie.’

Bron: www.fd.nl

, ,

Succesvol Nieuwjaar! – Bedrijfspand Taxatie

Taxateur Zakelijk Vastgoed wenst al haar klanten, relaties en betrokken taxateurs een succesvol nieuwjaar vol mooie en nieuwe uitdagingen.

Ook in 2016 proberen wij iedereen weer van dienst met betrekking tot bedrijfspand taxaties.

Taxateur Zakelijk Vastgoed is gespecialiseerd in alle bedrijfspand & commercieel vastgoed taxaties. Denk bijvoorbeeld aan kantoorpand taxaties, winkelpand taxaties, bedrijfshal taxaties, fabriekspand taxaties, agrarische taxaties, horecapand taxaties, ziekenhuis taxaties, schoolgebouw taxaties, restaurant taxaties, hotelpand taxaties enzovoort.

Wij wensen al onze relaties een goed nieuwjaar.

Taxateur Zakelijk Vastgoed is een online bedrijfstaxatie tool om snel een indicatieve prijs te ontvangen aan de hand van uw aanvraag. Taxateur Zakelijk Vastgoed zoekt bij uw aanvraag de juiste gecertificeerde Register Taxateur of team van gecertificeerde Register Taxateurs. Taxateur Zakelijk Vastgoed zal aan de hand van uw aanvraag zo spoedig mogelijk contact zoeken en een officiële offerte voor een bedrijfspand taxatie rapport op maat op te stellen. De Bedrijfspand Taxaties Tool is geheel vrijblijvend.

,

Uitspraak Hof dupeert institutionele beleggers

Het beleggingsrendement van institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, komt onder druk.

Door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie kunnen de fondskosten met wel 21 procent stijgen.

De financiële impact van de uitspraak in de zaak Fiscale Eenheid X loopt mogelijk in de honderden miljoenen, volgens Etienne Cox, fiscalist bij CMS en gespecialiseerd in vastgoed en financiering.
Door de uitspraak van het Europese Hof is het beheer van vastgoedfondsen vrijgesteld van btw. Fondsmanagers kunnen door deze btw-vrijstelling de btw op hun kosten niet aftrekken. Deze ‘btw-paradox’ zorgt ervoor dat de managementkosten toenemen. De fondsmanager zal deze kosten integraal aan het beleggingsfonds doorberekenen, met als gevolg lagere rendementen. Dit tast niet alleen het vermogen van institutionele en particuliere beleggers aan, ook wordt het aantrekkelijker om rechtstreeks in vastgoed te beleggen, met als gevolg weer minder spreiding en een groter beleggingsrisico.

Om de negatieve impact op de fondsresultaten te minimaliseren, moeten volgens Cox de beheerders van vastgoedfondsen zoveel mogelijk managementtaken zelf uitvoeren in plaats van inkopen. Daarmee vervalt een deel van de btw-druk op het management. Als zelf uitvoeren niet mogelijk is, dan moet er zoveel mogelijk direct worden gecontracteerd tussen het vastgoedfonds en de uitvoerende toeleveranciers.

NRVT Register taxateurs 1 januari 2016 operationeel

Ook leden Taxateur Zakelijk Vastgoed zijn reeds ingeschreven.

Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) zal op 1 januari 2016 operationeel zijn. Met ingang van 1 oktober 2015 is het NRVT gestart met de registratie van de vastgoedtaxateurs in de verschillende werkgebieden: Bedrijfsmatig Vastgoed, Landelijk en Agrarisch Vastgoed, Wonen en WOZ. Per 1 januari 2016 zal het NRVT ook starten met doorlopend toezicht op de kwaliteit van de geregistreerde taxateurs en met het onafhankelijk centraal tuchtrecht.

NRVT
Het NRVT is een persoonsregister. Taxateurs die zijn ingeschreven in het NRVT mogen de titel Register-Taxateur (RT) voeren. Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs bewaakt de taxatiekwaliteit in Nederland door toezicht op de onafhankelijkheid, integriteit en deskundigheid van de Register- Taxateurs.

Kwaliteitswaarborg
“Door toezicht op het naleven van de regels en reglementen en het toepassen van tuchtrecht ontstaat voor opdrachtgevers de noodzakelijke zekerheid over de kwaliteit van de geregistreerde taxateur.” stelt Karel Schiffer, voorzitter van de Centrale Raad van het NRVT. “Tegen de achtergrond van de grote financiële en maatschappelijke betekenis van taxaties voor alle daarbij belanghebbende partijen, is deze kwaliteitswaarborg van groot publiek belang.”

Draagvlak
Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs heeft een breed draagvlak bij alle partijen die betrokken zijn bij het taxeren. Zowel de branche- en beroepsverenigingen als de opdrachtgevers hebben leden voorgedragen voor de Centrale Raad van het NRVT. Deze Centrale Raad, bestaande uit 16 leden, vormt het beleidscentrum van het NRVT en stelt de regels vast waaraan taxateurs dienen te voldoen. De besluitvorming van de Centrale Raad is gebaseerd op adviezen van Expertcommissies, bestaande uit ervaren en deskundige taxateurs.

Op basis van dit brede draagvlak voor het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs, zowel bij de taxateurs zelf als de opdrachtgevers, is het de verwachting dat per 1 januari 2016 vastgoedtaxaties uitsluitend zullen worden uitgevoerd door taxateurs die in het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs zijn ingeschreven.

Taxateur Zakelijk Vastgoed
De directie van Taxateur Zakelijk Vastgoed staat volledig achter de oprichting van het nieuwe taxateursregister. De taxateurs van Taxateur Zakelijk Vastgoed hebben allen hun inschrijving in het register Nederlands Register Vastgoed Taxateurs geregeld. Bij een taxatieaanvraag via www.taxateurzakelijkvastgoed.nl  zult u verzekerd zijn van een deskundig advies/taxatierapport.

,

Weinig concurrentie grote bouw projecten.

Bij de allergrootste bouw projecten dreigt een gebrek aan concurrentie. Voor opdrachtgevers kan daardoor een ongezonde marktsituatie ontstaan.

Daarvoor waarschuwt Edmond Verstraete, voorzitter van de sectorgroep bouw van PwC.

Verstraete ziet dat een toenemend aantal grote bouw ondernemingen zijn handen niet meer wil branden aan grote, complexe projecten, vanwege de vaak enorme risico’s die eraan kleven. “Daardoor heb je nu feitelijk nog maar twee of drie bouwers over voor deze klussen”, stelt bouw deskundige vast.

Bouw bedrijven vragen zich meer dan voorheen af: is het project niet te groot, te risicovol of te gecompliceerd.

Mede door de financiële debacles bij megaprojecten als de A15 Maasvlakte-Vaanplein en de A2-tunnel Maastricht staat het vizier van onder andere Dura Vermeer, Strukton en Ballast Nedam niet langer gericht op projecten met een dergelijke omvang, weet Verstraete. “Bouw bedrijven vragen zich meer dan voorheen af: is het project niet te groot, te risicovol of te gecompliceerd. Daardoor zie je ook dat het aantal inschrijvers bij aanbestedingen van grote projecten is teruggelopen.”
Job Dura, topman van Dura Vermeer, bevestigt de trend die Verstraete signaleert. “Er is geen ruimte meer om fouten te maken”, verklaart Dura. “Wij moeten daarom scherper kijken naar de aard en omvang van de projecten die we aannemen.”
Dura Vermeer besloot onlangs om “de race met de allergrootste bouwers van Nederland niet meer aan te gaan”, aldus Dura. “We zijn goed in middelgrote projecten; dat moeten we nog beter gaan beseffen.” Alleen in consortiumverband of wanneer de omzet over meerdere jaren is uitgesmeerd, wil Dura Vermeer onder voorwaarden nog meebouwen aan projecten van enkele honderden miljoenen euro’s of meer.
De terugtrekkende beweging van een aantal top-10-bouwers is een buitenkans voor buitenlandse bouwconcerns. Volgens Verstraete van PwC is het echter maar de vraag of zij in het gat zullen springen. “Je denkt in dat verband al snel aan bijvoorbeeld Strabag, dat hier al jaren actief is. Je kunt je echter afvragen of ze daar nog wel enthousiast zijn na het dramatische verloop van het A15-project.”
“Nooit eerder waren er zoveel problemen bij de grootste bouw bedrijven van ons land”, concludeert Verstraete. “Ballast Nedam is natuurlijk het meest in het oog springende voorbeeld, maar vergeet niet dat ook Heijmans in de eerste helft van dit jaar een waiver nodig had van de banken. Je kunt stellen dat het met de markt beter gaat, maar dat het aan de bedrijvenkant nog lastig is.”

Lees meer op www.cobouw.nl

,

BAM realiseert Smart Services Campus Heerlen

Stichting Pensioenfonds ABP heeft BAM Bouw en Techniek regio Zuid opdracht verleend voor de revitalisatie van gebouw GKII in Heerlen tot Smart Services Campus.

Hiermee is een bedrag gemoeid van ruim 10 miljoen euro. BAM is al begonnen met de werkzaamheden en verwacht het gebouw met totale oppervlakte van 21.000 m2 voorjaar 2016 op te leveren. De Smart Services Campus in Heerlen is een initiatief van de provincie Limburg, pensioenbedrijf APG en Universiteit Maastricht en is erop gericht de in de regio aanwezige deskundigheid op het gebied van financiële, administratieve en informatieve dienstverlening te versterken en verder te ontwikkelen.

Het doel is 2.000 tot 2.500 nieuwe banen te realiseren met tientallen start ups, spin offs en nieuwe bedrijven. De werkzaamheden van BAM omvatten onder meer de bouw van een nieuwe entree met luifel en de uitbreiding van het restaurant. Tussen de eerste en tweede verdieping wordt een atrium gecreëerd. De tweede verdieping wordt ingericht met flexibele kantoorruimten en een ‘community floor’. BAM past ook de installaties in het gehele gebouw aan. Het ontwerp is van architecten diederendirrix uit Eindhoven.

Smart service hub heerlen APG

In 2014 stond in De Limburger het volgende artikel.

Pensioenbedrijf APG en Universiteit Maastricht investeren samen 100 miljoen euro in een Smart Services Campus in Heerlen.

De campus, die op termijn 2000 tot 2500 nieuwe banen kan opleveren, krijgt een vliegende start omdat APG al twee bedrijven heeft aangetrokken. Het gaat om Accenture (advies) en Conclusion (ICT). Beide bedrijven zijn op termijn goed voor 400 banen. APG zegt met nog twee andere partijen in onderhandeling te zijn.

De campus wordt gehuisvest in GKII, een groot leegstand kantoor van APG langs de autosnelweg in Heerlen. Het pensioenbedrijf ziet de campus als een mogelijkheid om jeugdig talent aan zich te binden, dat de onderneming aan nieuwe, slimme digitale verdienmodellen voor de toekomst helpt.

Om die reden start de UM vier ICT-achtige opleidingen aan de campus, waar over enkele jaren tweehonderd studenten per jaar studeren. Ook komen er universitaire onderzoeksgroepen voor fundamenteel en toegepast onderzoek. De UM werkt daarbij samen met Zuyd Hogeschool en de Open Universiteit. Eind dit jaar moeten alle formaliteiten afgerond zijn, zodat volgend jaar de campus concreet gestalte krijgt en eind 2015 alle faciliteiten aanwezig zijn.

APG-topman Dick Sluimers toonde zich gisteren een blij man. In de markt bestaat volgens hem veel interesse voor de open innovatiecampus in Heerlen. De internationale ligging van Limburg helpt daarbij, zei hij. Volgens gedeputeerde Twan Beurskens (VVD, Economie) zorgt de betrokkenheid van APG voor vertrouwen. „Als zo’n grote speler meedoet, willen wij ook graag van de partij zijn.”

De provincie investeert niet alleen in deze Heerlense Smart Services Campus, maar ook in de Green port Campus in Venlo.

Bronnen:

http://www.limburger.nl

http://www.smartserviceshub.nl

Vastgoed Nieuws

,

Bouwproductie herstelt zich met 6% (ING Rapport)

Alle Nederlandse bedrijfssectoren groeien in 2015 en 2016. Vooral de bouwproductie herstelt dit jaar met zes procent flink en dit werkt positief uit op andere sectoren zoals de groothandel, het wegtransport en de binnenvaart.

Ook de zakelijke dienstverlening groeit dit en volgend jaar stevig door. De detailhandel en horeca profiteren van toenemende koopkracht en vertrouwen onder consumenten. Door de afkoeling van opkomende economieën blijft de groei van de industrie gematigd.

ING Rapport cijfers bouwproductie herstelt zich

Enorme groei in bouw
Door de aantrekkende woningmarkt is het momenteel één en al woningbouw wat de klok slaat in de bouw. De beëindiging van het lage btw-tarief zorgde in juli wel voor een lichte terugval van de volumes maar voor geheel 2015 verwacht ING Economisch Bureau een groei van zes procent. In de utiliteitsbouw en de infra sector is het herstel nog beperkt.
Horeca: vooral groei bij hotels en restaurants
De horeca profiteert van het toenemende vertrouwen bij consumenten. Sinds medio 2013 is ieder kwartaal sprake geweest van volumegroei, vooral bij hotels en restaurants. Het vooruitzicht voor 2016 is ook goed door verder herstel van de koopkracht maar boet wel iets in na twee jaren van forse stijging. Door de groei in de sector ontstaan er meer vacatures. In de eerste twee kwartalen van 2015 stonden ruim 11.000 vacatures open ten opzichte van 9.000 in de eerste helft van 2014.

 

Overall positief beeld detailhandel
In de detailhandel stijgt het volume naar verwachting in 2015 en 2016 met twee procent Net als bij de horeca helpt het toenemende optimisme onder consumenten. Zo be- reikte het consumentenvertrouwen in oktober het hoogste niveau in ruim acht jaar tijd. De verkopen van non-food winkels zijn nog wel wisselvallig. De omzetontwikkeling in augustus was negatief na twee maanden van groei. Dit komt waarschijnlijk door het in deze maand bovengemiddelde warme weer. De verwachting is dat de volgende maanden weer groei vertonen.
Groothandel: volumes in de plus, omzetgroei nihil
Het grootste deel van de groothandel kent momenteel een goed groeiperspectief. Het volume stijgt maar de overall omzetontwikkeling is dit jaar vrijwel nihil. Door de lage olie- prijzen lijdt de dominante oliehandel dit jaar fors omzetver- lies (bijna een kwart). Daar staan flinke groeicijfers voor de handel in bouwmaterialen en ICT apparatuur tegenover.

Industrie: last van terugval opkomende economieën
In het tweede kwartaal 2015 werd de hoogste industriële productie gedraaid in ruim vier jaar tijd. Nu de economi- sche groei in de opkomende markten wat tegenvalt, maakt het productieniveau een meer zijwaartse beweging. In de machinebouw neemt de productie zelfs wat af. Terwijl deze sector eerder leek af te stevenen op een recordjaar. Ook toeleveranciers aan de Duitse industrie, die relatief sterk is verbonden met landen als China, Rusland en Brazilië, heb- ben indirect last van deze afzwakkende economische groei. De verwachte groei voor de industriële productie is voor zowel 2015 en 2016 1,5%, mede omdat de binnenlandse vraag goed draait.

Bron: lees hele rapport op www.ing.nl